Δελτίο Τύπου - Επτά σημαντικά νομοθετήματα για την Πληροφορική, χωρίς τη γνώμη των Πληροφορικών
Αθήνα, 8-8-2026
Τους τελευταίους 12 μήνες έχουν περάσει μια σειρά νομοθετήματα που ορίζουν το πλαίσιο σε πολλούς τομείς των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΤΠΕ) στην Ελλάδα για τις επόμενες δεκαετίες.
Δυστυχώς και πάλι, όπως συμβαίνει διαχρονικά εδώ και πολλά χρόνια, κανείς δεν απευθύνθηκε στην Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας (ΕΠΕ) ούτε καν για μια απλή γνωμοδότηση. Παρότι η ΕΠΕ έχει φροντίσει να αναδείξει εγκαίρως τα θέματα με δημόσιες ανακοινώσεις, προσκαλώντας τα αρμόδια υπουργεία και φορείς της Πολιτείας για συνδρομή, καμία τέτοια πρόσκληση δεν λάβαμε ποτέ, ούτε για συνάντηση σε υπουργείο, ούτε στο Κοινοβούλιο, ούτε πουθενά.
Παρακάτω αναφέρουμε επιγραμματικά επτά σημαντικά θέματα με τα οποία η ΕΠΕ ασχολείται όλο αυτό το διάστημα, προσπαθώντας να καταθέσει δημόσια τους προβληματισμούς και τις επισημάνσεις για εξαιρετικά σημαντικά ζητήματα που προκύπτουν από τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζεται η Πολιτεία:
1. «Ιατρικά δεδομένα πολιτών και Τεχνητή Νοημοσύνη: Η Πολιτεία οφείλει να δώσει εξηγήσεις» (14/11/2025)
Στα δελτία Τύπου της ΕΠΕ, καθώς και σειρά δημοσιευμάτων, επισημαίνονται μεταξύ άλλων:
-
Προχειρότητα και μη τεχνική περιγραφή έργων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).
-
Απουσία συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου διασφάλισης ποιότητας σε έργα ΤΠΕ (Quality Assurance – QA).
-
“Απορρόφηση" κονδυλίων σε έργα ΤΠΕ ως αυτοσκοπός, χωρίς στρατηγικό πλάνο και στόχο, χωρίς έλεγχο αποτελέσματος με αντικειμενικούς ποσοτικούς δείκτες.
-
Συλλογή δεδομένων από όλους τους Έλληνες ασθενείς 24 ώρες το 24ωρο, όλου του ελληνικού πληθυσμού μέσα σε μια εφαρμογή.
-
“Η Ελλάδα καλεί διεθνή ερευνητικά ιδρύματα και εταιρείες να αξιοποιήσουν αυτά τα δεδομένα, με στόχο να καταστεί παγκόσμιο hub στην επιστήμη της υγείας.”
2. «Ίδρυση Ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης» (15/12/2025)
Για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο η ΕΠΕ κατέθεσε εκτενή σχόλια με τεκμηρίωση στη δημόσια διαβούλευση. Δεν υπήρξε καμία απάντηση εκ μέρους της Πολιτείας.
-
Στο νομοσχέδιο δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη υποχρέωσης διαφάνειας σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας του φορέα, ιδιαίτερα σε θέματα ανοικτότητας των συστημάτων ΤΝ (αλγόριθμοι, δεδομένα, διαδικασίες εκπαίδευσης, λογισμικό).
-
Δεν υπάρχει πουθενά σαφής αναφορά και περιγραφή του μοντέλου για τη διαχείριση των δεδομένων (Data Management Plan), ένα από τα πιο κρίσιμα συστατικά στην έρευνα στην ΤΝ, τόσο ως προς την πηγή τους, όσο και ως προς τη διάθεση των αποτελεσμάτων.
3. «Συνεποπτεία της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε. από τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υγείας» (15/12/2025)
Στο δεύτερο αυτό μέρος του συγκεκριμένου νομοσχεδίου η ΕΠΕ κατέθεσε επίσης εκτενή σχόλια με τεκμηρίωση στη δημόσια διαβούλευση. Ούτε και σε αυτά υπήρξε καμία απάντηση εκ μέρους της Πολιτείας.
-
Αναφέρεται ότι (άρθρο 15, παρ.3/στ): “Τα υπό επεξεργασία δεδομένα χρησιμοποιούνται για τους κάτωθι σκοπούς: (...) στ) τη διάθεση ηλεκτρονικών δεδομένων υγείας για δευτερογενή χρήση, ήτοι την επεξεργασία αυτών για σκοπούς διαφορετικούς από τους αρχικούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή παρήχθησαν”.
-
Από την παραπάνω διατύπωση προκύπτει ότι τα δεδομένα πολιτών που βρίσκονται ήδη στην κατοχή, ή θα περιέλθουν στο μέλλον μέσω των αντίστοιχων υπηρεσιών Υγείας, εν γένει θα διατίθενται σε τρίτους, εκτός της Η.Δ.Υ.Κ.Α., και μάλιστα εν δυνάμει για εμπορικούς σκοπούς.
-
Η διαδικασία που περιγράφεται στο συγκεκριμένο άρθρο του σ/ν προβλέπει πολύ απλά τη δυνατότητα παραχώρησης δεδομένων Υγείας των πολιτών σε τρίτους, για εμπορικούς σκοπούς, χωρίς οι πολίτες να ερωτηθούν ούτε να ενημερωθούν ποτέ για αυτό και χωρίς δυνατότητα αντίρρησης.
4. Ανοικτή επιστολή 22 φορέων σχετικά με την OpenAI στη Β'/βάθμια Εκπαίδευση (2/4/2026)
Για το μνημόνιο που υπογράφηκε με την εταιρία OpenAI δεν υπήρξε καμία διαβούλευση, ούτε ενημέρωση των φορέων των εκπαιδευτικών, ούτε απάντηση στα εύλογα ερωτήματα, μεταξύ άλλων και των παρακάτω:
-
Συμφωνία υπουργείου Παιδείας με OpenAI με τίτλο «AI in Schools», μια πλατφόρμα ChatGPT που θα ενταχθεί στην εκπαιδευτική διαδικασία ξεκινώντας από τη Β'-βάθμια εκπαίδευση.
-
Ποιες είναι οι βασικές λειτουργίες, δυνατότητες και περιπτώσεις χρήσης του ChatGPT Edu στο πλαίσιο του προγράμματος ΑΙ for Greece;
-
Αξιολογήθηκαν εναλλακτικές λύσεις ανοιχτού λογισμικού (open-source AI models) πριν τη σύναψη συνεργασίας με την OpenAI; Εάν ναι, ποια ήταν τα κριτήρια αξιολόγησης και τα συμπεράσματα;
-
Προβλέπεται η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων ή άλλων δεδομένων χρήσης της υπηρεσίας εκπαιδευτικών και/ή μαθητριών και μαθητών που συμμετέχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα ΑΙ for Greece;
5. «Απαγόρευση Πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών» (27/5/2026)
Πλήρη σχόλια της ΕΠΕ στη διαβούλευση: https://opengov.gr/comment-view/?cid=30947&sid=31
Για το συγκεκριμένο νομοθέτημα είχαν διατυπωθεί εγκαίρως οι αντιρρήσεις και τα σχόλια από πολλούς φορείς, εκτός της ΕΠΕ. Και σε αυτή την περίπτωση το νομοθέτημα προχώρησε κανονικά, με ταχύτατες διαδικασίες, χωρίς να καθορίζει πουθενά τρόπο εφαρμογής που να σέβεται τα δικαιώματα και τα προσωπικά δεδομένα όλων των πολιτών (ανηλίκων και μη):
-
Η έκταση εφαρμογής του μέτρου αφορά το σύνολο των χρηστών, ανεξαρτήτου ηλικίας.
-
Αδιαφάνεια και έλλειψη διαβούλευσης & τεκμηρίωσης του μέτρου, με τυπική και μόνο δημόσια διαβούλευση.
-
Η νομοθετική πρωτοβουλία δεν αφορά μόνο τις μεγάλες εμπορικές πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram ή το Facebook, αλλά, με βάση τον ορισμό του ευρωπαϊκού Κανονισμού DMA, θα μπορούσε να επεκταθεί οριζόντια στο σύνολο σχεδόν των υπηρεσιών στο διαδίκτυο, όπου υπάρχει δυνατότητα ανάρτησης σχολίων και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των χρηστών.
-
Η επιβολή ενός τέτοιου μοντέλου θα μπορούσε να λειτουργήσει τελικά εις βάρος των ίδιων των παιδιών, αποδυναμώνοντας την πίεση προς τις πλατφόρμες να καταστήσουν τα περιβάλλοντά τους ασφαλέστερα και μεταθέτοντας όλο το βάρος της προστασίας στην ταυτοποίηση και στον αποκλεισμό των χρηστών.
6. Chat Control: Έγκριση για εφαρμογή μέχρι το 2028, παρά την καταψήφιση κατά πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο (9/7/2026)
Για το συγκεκριμένο νομοθέτημα δεν χρειάστηκε να κατατεθεί στο ελληνικό Κοινοβούλιο κάτι προς ψήφιση, καθώς πρόκειται για θεσμοθέτηση σε επίπεδο ΕΕ. Υπάρχει συνεχόμενη προσπάθεια εφαρμογής από το 2021 και τώρα πλέον, με μια καταφανέστατα “αντισυμβατική” διαδικασία στο Ευρωκοινοβούλιο, ενεργοποιείται η πρώτη φάση, με πρόβλεψη για επέκταση ως “Chat Control 2.0” από το 2028 και μετά:
-
Επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικής επικοινωνίας να εντοπίζουν, σε εθελοντική βάση, υλικό που σχετίζεται με την παιδική σεξουαλική κακοποίηση στις πλατφόρμες τους.
-
Η ρύθμιση λειτουργεί ως εξαίρεση από το ισχύον πλαίσιο προστασίας της ιδιωτικότητας στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (GDPR).
-
Chat Control 2.0: Σε αντίθεση με το ισχύον καθεστώς, η νέα πρόταση εξετάζεται ως ένα πιο εκτεταμένο πλαίσιο που θα μπορούσε να προβλέπει υποχρεωτικούς ελέγχους και να επηρεάσει ακόμη και υπηρεσίες που χρησιμοποιούν ισχυρή κρυπτογράφηση, μέσω τεχνολογιών σάρωσης που λειτουργούν απευθείας στη συσκευή του χρήστη.
7. Ενεργοποίηση του Α.Ι. Act – Εφαρμοστικός νόμος χωρίς περιεχόμενο στην Ελλάδα (2/8/2026)
https://www.iefimerida.gr/tehnologia/ai-tehniti-noimosyni-neoi-kanones
-
Το Α.Ι. Αct αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νομοθετήματα στην ΕΕ σχετικά με τις τεχνολογίες και τις επιπτώσεις τους, ανάλογης βαρύτητας με το ΓΚΠΔ (GDPR).
-
Οι πάροχοι συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να σχεδιάζουν τις εφαρμογές τους έτσι ώστε οι χρήστες να ενημερώνονται με σαφή τρόπο όταν αλληλεπιδρούν με σύστημα AI.
-
Στην Ελλάδα όχι μόνο δεν υπήρχε ουσιαστική συζήτηση και διαβούλευση για το θέμα, αλλά το σχετικό νομοθέτημα πέρασε σχεδόν χωρίς καμία ανακοίνωση και χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, απλά ως εφαρμοστικός νόμος που ορίζει αρμοδιότητες φορέων και επιτροπών.
Δεν έχουμε αυταπάτες ότι ξαφνικά η Πολιτεία θα αποκτήσει ευαισθησία και ενδιαφέρον για το τι έχουν να καταθέσουν οι κατά τεκμήριο εμπειρογνώμονες για όλα αυτά, τόσο σε επιστημονικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Φαίνεται πως η ΕΠΕ εξακολουθεί να είναι “μαύρο πρόβατο” για όλες τις κυβερνήσεις και υπουργούς τα τελευταία πολλά χρόνια, ίσως γιατί αυτά που καταθέτουμε βασίζονται σε τεκμηρίωση και όχι σε “παζάρια” με υφιστάμενες στρεβλώσεις και καταστάσεις.
Εμείς ως ΕΠΕ θα συνεχίσουμε να “ενοχλούμε” και να καταθέτουμε δημόσια αυτά που πρέπει, όπως οφείλουμε σε ολόκληρο τον κλάδο της Πληροφορικής και της κοινωνίας γενικότερα.
