Η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας (ΕΠΕ), βάσει του Καταστατικού της, παρακολουθεί με προσοχή τις τελευταίες ανακοινώσεις, τις δηλώσεις από το Υπουργείο Παιδείας και τα δημοσιεύματα για το σχέδιο Νόμου με κύριο αντικείμενο το λεγόμενο Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να ονομαστεί και “εγχώριο” International Baccalaureate (IB).

Δελτίο Τύπου - Σχετικά με τις σχεδιαζόμενες μεγάλες αλλαγές στη Β'/βάθμια Εκπαίδευση

Αθήνα, 24-2-2026

Η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας (ΕΠΕ), βάσει του Καταστατικού της, παρακολουθεί με προσοχή τις τελευταίες ανακοινώσεις, τις δηλώσεις από το Υπουργείο Παιδείας και τα δημοσιεύματα για το σχέδιο Νόμου με κύριο αντικείμενο το λεγόμενο Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να ονομαστεί και “εγχώριο” International Baccalaureate (IB).

Από όσα έχουμε διαβάσει και ακούσει τον τελευταίο καιρό, φαίνεται πως το εξεταστικό φορτίο των μαθητών θα αυξηθεί σημαντικά, καθώς θα εξετάζονται πλέον τρεις (3) φορές προκειμένου να εισαχθούν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με εξετάσεις σχεδόν (ή εντελώς) ίδιες με τις σημερινές Πανελλήνιες. Συγκεκριμένα, στους σχεδιασμούς της Κυβέρνησης περιλαμβάνεται η συμμετοχή όλων των τάξεων του Λυκείου στον τελικό βαθμό, με έμφαση στη Β’ και Γ’ τάξη, ενώ τίθεται προς συζήτηση αν και πώς θα προσμετρώνται οι βαθμοί από την Α’ Λυκείου. Έχουν δε “πέσει” στο τραπέζι του διαλόγου και συγκεκριμένα ποσοστά, δηλαδή 20% για την Α’ τάξη, 30% για την Β’ και 50% για την Γ’.

Η Ένωσή μας έχει και στο παρελθόν διαφωνήσει κατηγορηματικά με την ήδη ισχύουσα μετατροπή της Γ’ Λυκείου σε καθαρά προπαρασκευαστική τάξη για τις Πανελλήνιες εξετάσεις, πόσο μάλλον για την μεταμόρφωση όλου του Λυκείου σε… εξεταστικό κέντρο. Και μάλιστα, με παράλογη -ενίοτε- επιλογή των εξεταζόμενων μαθημάτων. Ενδεικτικά μιλώντας, εξετάζεται κάποιος μαθητής/μαθήτρια στην Πληροφορική για να σπουδάσει Νηπιαγωγός, ενώ για να γίνει Μηχανικός Υπολογιστών & Πληροφορικής εξετάζεται στη Χημεία και όχι στην Πληροφορική. Οι υποψήφιοι για σχολές Οικονομικών δίνουν εξετάσεις στα ίδια Μαθηματικά με όσους θέλουν να εισαχθούν σε Πολυτεχνικές ή Φυσικομαθηματικές σχολές, κλπ.

Κατόπιν των παραπάνω, είναι σαφές ότι ως ΕΠΕ διαφωνούμε κάθετα στο να αναγκάζονται οι μαθητές να συμμετέχουν σε δυο (2) επιπλέον εξετάσεις τύπου Πανελληνίων. Επίσης, καταλαβαίνουμε ότι οι σχεδιασμοί του Υπουργείου (τράπεζα θεμάτων, διατήρηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής, κ.α.), θα δυσκολέψουν έτι περαιτέρω την εισαγωγή στα Δημόσια Πανεπιστήμια, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα οι -πολλοί- μη έχοντες την οικονομική δυνατότητα (είτε να πληρώνουν φροντιστήρια από το Γυμνάσιο πλέον, είτε δίδακτρα στα “μη κρατικά μη κερδοσκοπικά” ΑΕΙ), να στραφούν στην κατάρτιση, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για το μορφωτικό επίπεδο και την διαστρωμάτωση του εργατικού δυναμικού της χώρας (“white-collar” vs “blue-collar”). Εν ολίγοις, αναρωτιόμαστε μήπως πίσω από αυτό τον σχεδιασμό για το “εγχώριο” IB κρύβεται η ιδέα να γίνουμε “οι σερβιτόροι” της Ευρώπης, όπως απευχόταν κάποιος Έλληνας πρωθυπουργός στο παρελθόν!

Είναι σημαντικό, επίσης, να επισημάνουμε ότι παραπάνω αναφερόμαστε στην κατάρτιση, επειδή όπως φαίνεται θα αλλάξει άρδην η δομή και το curriculum των Επαγγελματικών Λυκείων, με τα τελευταία να μη δίνουν στους μαθητευόμενους (sic) καμία δυνατότητα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, ενώ ταυτόχρονα θα μειωθεί και η διδασκαλία μαθημάτων Γενικής Παιδείας (Γλώσσα, Μαθηματικά, Φυσικές Επιστήμες). Ήδη, εδώ και καιρό υπάρχουν δηλώσεις των υπευθύνων του Υπουργείου Παιδείας, στις οποίες αναφέρονται όλο και περισσότερο οι λέξεις “δεξιότητες” και “κατάρτιση” και συνεχώς λιγότερο “γνώσεις” και “μόρφωση”.

Στο πλαίσιο τώρα των προτάσεων, θυμίζουμε κάποιες πάγιες θέσεις μας, ήτοι: Να επιλέγουν τα ίδια τα Πανεπιστημιακά Τμήματα σε τι θα πρέπει να εξετάζονται οι υποψήφιοι φοιτητές τους. Π.χ. Τα Τμήματα Χημικών Μηχανικών μπορεί να απαιτούν Χημεία, ενώ τα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής την Πληροφορική. Αυτή τη στιγμή, η αντιστοίχιση Ομάδων Προσανατολισμού προς Σχολές Εισαγωγής, κάθε άλλο παρά ορθολογική είναι. Προβληματική επίσης είναι η απομάκρυνση των Λυκείων (και ΕΠΑΛ) από οτιδήποτε δημιουργικό, όπως π.χ. καλλιτεχνικά, projects συνεργασίας με τις τοπικές κοινότητες κλπ. στο πλαίσιο της τριετούς (!) προετοιμασίας για τις Πανελλήνιες εξετάσεις. Όμως ας μη μακρηγορούμε:

Θα χρειαστεί (δυστυχώς) να επαναλάβουμε παλαιότερους (Φεβρουάριος 2024) προβληματισμούς μας, καθώς όχι μόνο δεν έχουν -στο ενδιάμεσο- απαντηθεί, αλλά οι μεθοδεύσεις των κυβερνώντων προς το χειρότερο, έκαναν αδήριτη ανάγκη την υπενθύμισή τους.

Ερώτημα 1: Είναι συμβατός ο προτεινόμενος σχεδιασμός με το ελληνικό Σύνταγμα;

Απάντηση: Όχι, διότι προβλέπεται και η ριζική αναθεώρηση του Άρθρου 16, το οποίο ορίζει σαφέστατα ότι (παρ.5) “H ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση” και επιπλέον (παρ.6) “Oι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί.” και επιπλέον (παρ.7) “H σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται.” Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνουν τόσο η ΠΟΣΔΕΠ με ανακοίνωσή της στις 18 Ιαν. 2024¹, όσο και ο Σύλλογος Διοικητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στις 08-01-2024², που καλούν την κυβέρνηση να μην καταθέσει το συγκεκριμένο υπό μελέτη σ/ν, το οποίο θα παραβιάζει κατάφωρα το άρθρο 16 του Συντάγματος.

Ερώτημα 2: Ποιο ακριβώς πρόβλημα της Ανώτατης Παιδείας θα επιλυθεί;

Απάντηση: Δεν υπάρχει μέχρι τώρα καμία σαφής διατύπωση του προβλήματος που το Υπουργείο προσπαθεί να επιλύσει. Μάλιστα, υπάρχουν ισχυρισμοί για το εντελώς αντίθετο από αυτό που πραγματικά θα συμβεί: Ότι δηλαδή σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προβλέπεται μείωση των εξεταζόμενων μαθημάτων στη Γ’ Λυκείου από έξι σε τέσσερα, [Σ.τ.Σ. ποια έξι εννοούν;] καθώς και περιορισμός της εξεταστέας ύλης. Λένε ότι πρόκειται για μια παρέμβαση που, αν εφαρμοστεί ουσιαστικά και όχι λογιστικά, μπορεί να αποσυμπιέσει μια τάξη που σήμερα βιώνει την πιο έντονη εξεταστική πίεση. Όπως εξηγήσαμε παραπάνω: Ουδέν ψευδέστερο!

Ερώτημα 3: Μήπως από το νέο σ/ν προκύπτουν κάποια οφέλη για το δημόσιο σύστημα των ΑΕΙ;

Απάντηση: Όχι. Εξήγηση:

Σε επίπεδο ακαδημαϊκής αριστείας, σύμφωνα με τους διεθνείς δείκτες αξιολόγησης τα μεγάλα δημόσια ΑΕΙ βρίσκονται σταθερά στο κορυφαίο 4% παγκοσμίως στην κατάταξη των καλύτερων 12.000 ιδρυμάτων διεθνώς^³, ενώ αντίθετα όλα τα υφιστάμενα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια απονομής ξένων τίτλων σπουδών αντίστοιχου επιπέδου (π.χ. Bachelor – BSc) στην Ελλάδα βρίσκονται σταθερά στις θέσεις από 8.000 και κάτω (βλ. εδώ Πίνακες 3-4). Είναι δε χαρακτηριστικό ότι από τους αδειοδοτημένους τέτοιους “μη κερδοσκοπικούς” (και πάντως ιδιωτικούς) φορείς μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κανείς δεν βρίσκεται σε θέση άνω του 600 στην παγκόσμια κατάταξη^⁴. (Webometrics).
Σε επίπεδο κοινωνικής συνοχής, η πρόσβαση σε ιδιωτικά ανώτατα ιδρύματα χωρίς εξετάσεις και με υψηλά δίδακτρα προφανώς προτάσσει ως κύριο και μοναδικό προσόν την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας του εκάστοτε φοιτητή, αντί της ικανότητας και της αξιολόγησής του με αμιγώς εκπαιδευτικά και αντικειμενικά κριτήρια. Αυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί και δεν σχετίζεται με τον χαρακτηρισμό των ιδρυμάτων αυτών ως “μη κερδοσκοπικά”, καθώς ο τελικός λογιστικός ισολογισμός των καθαρών κερδών τους δεν σχετίζεται με την καταβολή ή μη των διδάκτρων - οι φοιτητές εκεί είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν υψηλότατα δίδακτρα ως πελάτες, ασχέτως της νομικής υπόστασης και της εσωτερικής οικονομικής διαχείρισης στις επιχειρήσεις αυτές
Σε επίπεδο Οικονομίας και ανάπτυξης, εφόσον υπάρχουν δίδακτρα τα οποία επιβαρύνουν την οικογένεια του φοιτητή και καταβάλλονται (τελικά) σε ιδιωτικό φορέα του εξωτερικού, αυτό σημαίνει αυτομάτως διαρροή εθνικών πόρων σε επίπεδο ρευστότητας και ΑΕΠ. Η απασχόληση εγχώριου διδακτικού προσωπικού δεν αφορά παρά μερικές εκατοντάδες το πολύ καθηγητές, που έτσι κι αλλιώς δεν προσλαμβάνονται με τα ίδια κριτήρια αξιολόγησης (εκλεκτορικά σώματα) και προκαθορισμένες μισθολογικές απολαβές, άρα με μηδαμινό οικονομικό αντίκτυπο, ενώ ο χαρακτηρισμός τους ως “μη κερδοσκοπικά” αυτομάτως σχεδόν εκμηδενίζει τα όποια φορολογικά έσοδα από τη δραστηριότητά τους στην Ελλάδα.

Για όσους ενδιαφέρονται, υπήρξαν άλλα δεκατέσσερα (14) ερωτήματα σε παλαιότερη ανάρτησή μας σχετικά με την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπου αναλύονται περισσότεροι οι παραπάνω προβληματισμοί.

Ως επίλογο τονίζουμε ξανά τις θέσεις μας:

Σκοπός της όποιας αλλαγής στις Πανελλήνιες πρέπει να είναι η αποσύνδεσή τους από το πρόγραμμα του Λυκείου κι όχι να λειτουργεί το τελευταίο απλώς ως προπαρασκευή για τις εξετάσεις, αυτό δηλ. που -εντελώς αντίθετα- κάνει το νέο σ/ν. Ζητούμε εν ολίγοις να διαχωριστεί πλήρως η διδασκαλία από τις εξετάσεις.
Επιμένουμε ότι με το νέο σ/ν εντατικοποιείται ακόμα περισσότερο η εξεταστική διαδικασία, σε μεγαλύτερο χρόνο και έκταση (μαθήματα), κάτι που επιβαρύνει αυτομάτως τα σχολεία στα οποία έχουμε τις σοβαρότερες ελλείψεις σε υποδομές και προσωπικό. Με απλά λόγια: Αν για κάποιον μαθητή σε ακριτικό νησί οι Πανελλήνιες είναι σήμερα μια (1) φορά δύσκολες, με το νέο σύστημα θα είναι πολλαπλάσια δυσκολότερες.

Ελπίζουμε να εισακουστεί κάποτε έστω ένα υποσύνολο των παραπάνω, ενόσω ακόμα περιμένουμε μια συνάντηση με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.